« γία το ΧΡΙΣΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, στίν ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ πί τς γς, πό ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΚΟΣΜΟΥ» (Αγιος Νεκτἀριος),
ΠΑΝΤΟΣ ΕΙΚΟΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΟΥΧΙ Η ΦΥΣΙΣ, ΑΛΛΑ Η ΥΠΟΣΤΑΣΙΣ ΕΙΚΟΝΙΖΕΤΑΙ, (Θεόδωρος Στουδίτης) 

«παντ?ς ε?κονιζομ?νου ο?χ? ? φ?σις, ?λλ? ? ?π?στασις ε?κον?ζεται» (Θεοδ?-
ρου ?γουμ?νου το? Στουδ?του, ?ντιρρητικ?ς, P.G. 99, 405A).

ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ
                                ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ






 


ΣΥΝΤΟΜΟΝ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΠΕΝΤΑΠΟΛΕΩΣ ΤΟΥ ΕΝ ΑΙΓΙΝῌ

01/10/1846 - 09/11/1920

Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἐγεννήθη εἰς τήν Σηλυβρίαν τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης τήν 1/10/1846 καί ἔλαβε τό ὄνομα Ἀναστάσιος. Ἦτο τό πέμπτον τέκνον γονέων εὐσεβῶν, τοῦ Δήμου καί τῆς Βασιλικῆς Κεφαλᾶ.

Τά πρῶτα γράμματα ἐδιδάχθη εἰς τήν πατρίδα του, ἕως τῆς ἡλικίας τῶν 14 ἐτῶν. Οἱ πτωχοί ὅμως γονεῖς του δέν ἠδύναντο νά βοηθήσουν τόν μικρόν Ἀναστάσιον, ὁ ὁποῖος εἶχε τήν ἐπιθυμίαν νά σπουδάσῃ, καί ἀπεφάσισαν νά στείλουν αὐτόν εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν διά τήν ἀπόκτησιν περισσοτέρων γνώσεων.

Ἐκεῖ ἐμελέτα καί παραλλήλως μετά δυσκολίας εὗρεν ἐργασίαν εἰς ἕν ἐμπορικόν κατάστημα διά τήν ἐξοικονόμησιν τῶν πρός τό ζεῖν. Κατά τόν ἐλεύθερον δέ χρόνον του ἐπροσηύχετο, διότι ἡ προσευχή δέν τοῦ ἦτο μηχανική ἐκτέλεσις ὑποχρεώσεως πρός τόν Θεόν, ἀλλά συνομιλία μέ τόν Θεόν καί γεῦσις τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ.

Ρητά καί λόγια ἐκ τῶν Θείων Γραφῶν τά ὁποῖα εὕρισκεν, ἀντέγραφεν ἐπί χάρτου καί ὡς σημειώματα τά ἔρριπτεν εἰς τούς σάκκους τῶν ἐμπορευμάτων διά νά τά διαβάζουν καί ἄλλοι καί νά ὀφελοῦνται ψυχικῶς.

Ἔπειτα ἀπό ὀλίγα ἔτη, προσελήφθη καί ὡς παιδονόμος εἰς τό Σχολεῖον τοῦ Μετοχίου τοῦ Παναγίου Τάφου εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν, διδάσκων ἀφ᾽ ἑνός τούς μαθητάς τῶν κατωτέρων τάξεων καί ἀφ᾽ ἑτέρου παρακολουθῶν τά μαθήματα τῶν ἀνωτέρων ὡς μαθητής.

 

Εἰς ἡλικίαν 20 ἐτῶν μετέβη εἰς τήν νῆσον Χίον, ὅπου ἀνέλαβε καθήκοντα δημοδιδασκάλου εἰς τό χωρίον Λιθί διάμίαν δεκαετίαν. Κατά τήν ἐν Χίῳ παραμονήν του, ἐγνωρίσθη μετά τοῦ φημισμένου Γέροντος Παχωμίου. Ἡ γνωριμία αὐτή τοῦ ἀνεζωπύρωσε τόν ἐκ νεότητος πόθον του νά ἀκολουθήσῃ τόν Μοναχικόν βίον. Οὕτω ἐνετάχθη εἰς τήν Νέαν Μονήν τῆς Χίου ὡς Δόκιμος Μοναχός.

Οἱ ἐκεῖ Πατέρες ἐξετίμησαν τάς ἀρετάς του καί τοῦ ἀνέθεσαν τήν θέσιν τοῦ Γραμματέως τῆς Μονῆς. Ἀργότερον, εἰς ἡλικίαν 30 ἐτῶν, τήν 7/11/1876, ἔλαβε τό Μέγα καί Ἀγγελικόν Σχῆμα, μετονωμασθείς Λάζαρος.

Ἕν ἔτος μετά τήν κουράν του, τό 1877, ἐχειροτονήθη Διάκονος ὑπό τοῦ οἰκείου Μητροπολίτου Γρηγορίου, λαβών τό ὄνομα Νεκτάριος.

Δύο ἔτη ἀργότερον, μέ ἄδειαν καί συστατικήν ἐπιστολήν τῆς Μονῆς, φέρουσαν ἡμερομηνίαν 18/9/1879 καί συνιστῶσαν αὐτόν ὡς εὐσεβῆ, χρηστοήθη καί ἀκέραιον χαρακτῆρα, μετέβη εἰς Ἀθήνας πρός ἀποπεράτωσιν τῶν Γυμνασιακῶν του σπουδῶν. Τό οἰκονομικόν βάρος αὐτῶν τῶν σπουδῶν ἀνέλαβεν  ὁ εὐσεβής Χριστιανός ἐκ Χίου Ἰωάνης Χωρέμης.

 

Μετά τριετίαν, περατώσας τάς σπουδάς του εἰς Ἀθήνας, ἐπέστρεψεν μέ τό Ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου εἰς τήν Μονήν τῆς μετανοίας του ὅπου ἔμεινεν ἕν ἔτος.  Εἰς  τήν συνέχειαν,  κατόπιν  προτροπῆς καί μέ συστατικήν ἐπιστολήν τοῦ Ἰωάννου Χωρέμη μετέβη εἰς τήν Ἀλεξάνδρειαν τῆς Αἰγύπτου διά περαιτέρω σπουδάς. Ὁ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Σωφρόνιος, διαγνώσας τήν ἔντονον προσωπικότητα καί ὀξύνειαν τοῦ Διακόνου Νεκταρίου, ἀπεδέχθη τό αἴτημά του νά σπουδάσῃ τήν Ἱεράν Ἐπιστήμην τῆς Θεολογίας καί τόν ἀπέστειλεν εἰς τάς Ἀθήνας, ὅπου ἐνεγράφη εἰς τήν Θεολογικήν Σχολήν τό 1882.

 

Κατά τήν φοίτησίν του διέπρεψε μεταξύ τῶν συμφοιτητῶν του καί τοῦ ἐχορηγήθη ὑποτροφία, ὅπως φαίνεται καί εἰς σχετικόν ἔγγραφον τοῦ Πανεπιστημίου, ὑπό τοῦ Πρυτάνεως Π. Γ. Κυριακοῦ, μέ ἡμερομηνίαν 19/5/1883. Τό 1885, πτυχιοῦχος πλέον τῆς Θεολογίας, ἐπέστρεψεν εἰς τήν Ἀλεξάνδρειαν πρός τόν Πατριάρχην Σωφρόνιον. Εἰς τήν ὥριμον ἡλικίαν τῶν 40 ἐτῶν, ἐχειροτονήθη Πρεσβύτερος ὑπό τοῦ Πατριάρχου τήν 23ην Μαρτίου 1886, εἰς τόν Πατριαρχικόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Σάββα. Μετά παρέλευσιν πέντε μηνῶν, τόν Αὔγουστον τοῦ ἰδίου ἔτους, ἔλαβε τό ὀφφίκιον τοῦ Ἀρχιμανδρίτου εἰς τόν Ἱερόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Νικολάου εἰς τό Κάϊρον, ὅπου ἐτοποθετήθη ἐφημέριος, καί ταυτοχρόνως διωρίσθη Γραμματεύς τοῦ Πατριαρχείου.

Ὡς ἐφημέριος πλέον, ὡς Θεολόγος, Ἱεροκήρυξ, Γραμματεύς καί Πατριαρχικός Ἐπίτροπος εἰς τό Κάϊρον, ὁ Ἅγιος εἶχεν ἕν εὐρύτατον πεδίον Πνευματικῆς δραστηριότητος ἀνοικτόν.

 

Ἠργάσθη ἀόκνως ὡς καλός Λεβίτης εἰς ὅλην τήν πόλιν, ὑπηρετῶν πνευματικῶς τούς πιστούς, οἱ ὁποῖοι τόν ἐτίμων, ἐσέβοντο καί ἠγάπων ὡς γνήσιον Πνευματικόν των Πατέρα.

Ἡ δράσις του ὅλη, ἡ συμπεριφορά του καί ἡ ἀπήχησίς του, ἔπεισαν τό Πατριαρχεῖον νά τόν ψηφίσουν Ἐπίσκοπον. Τήν 15ην Ἰανουαρίου 1889 ἐχειροτονήθη, εἰς τόν ἐν Καΐρῳ Πατριαρχικόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Νικολάου, Μητροπολίτης τῆς πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Μητροπόλεως Πενταπόλεως τῆς Λιβύης, ὑπό τοῦ Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας Σωφρονίου μετά τοῦ πρώην Κερκύρας Ἀντωνίου καί τοῦ Σιναίου Πορφυρίου.

Ὡς Ἀρχιερεύς ἠργάσθη μετά περισσοτέρου ζήλου λόγῳ τῶν σπανίων καί δοκιμασμένων ἀρετῶν του. Οὕτω κατέκτησε τήν ὑπέρμετρον ἀγάπην τοῦ ποιμνίου του καί ἡπλώθη πανταχοῦ ἡ φήμη του.

Αἱ ἀρεταί ὅμως δέν προκαλοῦν μόνον θαυμασμόν, ἀναγνώρισιν, ἐκτίμησιν καί ἀγάπην. Προκαλοῦν καί φθόνον εἰς τούς πονηρούς. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ κινδύνου δέν διέφυγεν ὁ Ἅγιος. Κάποιοι, οἱ ὁποῖοι διέβλεπον ὅτι λόγῳ τῆς ἀρετῆς καί τῆς μορφώσεως καί τῶν λοιπῶν φυσικῶν καί ἐπικτήτων χαρισμάτων του «ἐκέρδιζεν ἔδαφος», ἐν ἀντιθέσει πρός ἐκείνους οἱ ὁποῖοι «ἔχανον», ἐφρόντισαν νά τόν διαβάλλουν εἰς τόν Σωφρόνιον, μέ τήν συκοφαντικήν κατηγορίαν ὅτι ἐπεβουλεύετο τόν Πατριαρχικόν Θρόνον.

Ὁ Σωφρόνιος πεισθείς ὑπό τῶν συκοφαντῶν καί διαβολέων ἀπεμάκρυνε τόν Ἅγιον Νεκτάριον ἐκ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Αἰγύπτου κατά τρόπον ἀντικανονικόν καί ἄδικον. Χωρίς κλῆσιν εἰς ἀπολογίαν, χωρίς κρίσιν καί ἐκδίκασιν, ἐδέχθη τάς εἰς βάρος τοῦ Ἁγίου κατηγορίας καί τόν κατεδίκασεν εἰς κατ᾽ οἶκον περιορισμόν.

Δι᾽ ἐπισήμου ἐγγράφου τήν 3/5/1890 τόν ἔπαυσε ἀπό ὅλα τά καθήκοντα καί ὅλας τάς θέσεις καί τοῦ ἀπηγόρευσε νά κινῆται εἰς τάς κωμοπόλεις.

Μή ἱκανοποιηθέντες ὅμως, οἱ συκοφάντες ἐνήργησαν νά ἐκδιωχθῇ ὁλοσχερῶς ἐκ τοῦ Πατριαρχείου ὁ Ἅγιος, ὁ ὁποῖος μέ νέον ἔγγραφον «καλεῖται ὅπως ἐγκαταλείψῃ τό Πατριαρχεῖον καί ὅσον οὔπω ἀπέλθῃ ὅπου βούλεται».

Εἰς δέ τό Ἀπολυτήριον Γράμμα τό ὁποῖον ἐξεδόθη μέ ἡμερομηνίαν 11/ 7/1890, ἐτέθη μέ διπλωματικήν εὐελιξίαν ὡς αἰτιολογικόν Ἀπολύσεως τό «κλῖμα»: «μή δυνηθείς νά ἐξοικειωθῇ πρός τό κλῖμα τῆς Αἰγύπτου . . .δύναται ἐπιτελεῖν τά Ἀρχιερατικά αὐτοῦ καθήκοντα . . .».

Εἶναι προφανές ὅτι πρόβλημα δέν ἀπετέλεσε διά τόν Ἅγιον οὔτε τό γεωφυσικόν κλῖμα τῆς Αἰγύπτου οὔτε ἡ προσαρμογή του εἰς αὐτό. Ἐκεῖνο ὅμως μέ τό ὁποῖον ὁ Ἅγιος δέν ἦτο ποτέ οἰκεῖος καί δέν τοῦ ἦτο δυνατόν νά ἐξοικειωθῇ ἦτο τό κλῖμα τῆς πονηρίας, τοῦ σκότους καί τῆς ψηλαφήσεως τῶν ἀποκρύφων τοῦ Σατανισμοῦ, μέ τό ὁποῖον ἦτο πλήρως ἐξοικειω-μένη ἡ Αἴγυπτος καί αἱ κεφαλαί τῆς ἐκεῖ Ἑλληνικῆς παροικίας.

 Ὁ Ἅγιος, ἡ φωτεινή ἀκτίς τοῦ Θεοῦ ἐπί τῆς γῆς, ἦτο πρόβλημα διά τό ψηλαφητόν σκότος τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ Πατριαρχείου, δι᾽ ὅ καί ἀπελύθη. Τό ποίμνιον τοῦ Ἁγίου, μόλις ἐπληροφορήθη τά γεγονότα τῆς ἀδίκου ἐκδιώξεως, μή δυνάμενον νά παραβλέψῃ τήν ἀνεκτίμητον προσφοράν καί ἐπί τετραετίαν πολύμοχθον δραστηριότητα τοῦ Ποιμενάρχου του, ἀπέστειλε Διαμαρτυρίαν εἰς τόν Πατριάρχην μέ 900 ὑπογραφάς, ἀλλ᾽ εἰς μάτην.

Ἀνόμως διωχθείς, ὁ Ἅγιος ἀνεχώρησεν δι᾽ Ἀθήνας, ὅπου ἐπί ἕν ἔτος παρέμεινεν ἐν πτωχείᾳ καί ἀνεχείᾳ, δίχως ἱερατικήν τινά ἐνασχόλησιν, ἕως ὅτου, μέ τήν μεσολάβησιν κάποιου Χριστιανοῦ, τό Ὑπουργεῖον Παιδείας τόν ἐδιώρισεν ὡς ἁπλοῦν Ἱεροκήρυκα εἰς τόν Νομόν Εὐβοίας.

Ἀρχικῶς καί οἱ ἐν Εὐβοίᾳ Χριστιανοί, ἐκ τῆς παραπληροφορήσεως τήν ὁποίαν εἶχον, ἐδίσταζον νά ἀποδεχθοῦν καί ἐδυσκολεύθησαν νά δεχθοῦν τόν Ἅγιον εἰς τόν τόπον των. Εἰς τήν συνέχειαν ὅμως τόν ἠγάπησαν ἀπό τόν ἄδολον τρόπον τῆς ζωῆς του καί ἀπό τά ἐμπεριστατωμένα κηρύγματά του. Μάλιστα, ὅταν ἐκενώθη ὁ ἐπισκοπικός θρόνος τῆς Χαλκίδος τό 1893, προέκρινον ὡς διάδοχον τόν Νεκτάριον.

Αὐτό ἐφάνη δυσάρεστον εἰς φιλοδόξους ὑποψηφίους καί ἠκολούθησεν ὁ κατατρεγμός τοῦ Ἁγίου τοῦ Θεοῦ. Ἐγένοντο ἐνέργειαι διά νά μήν συμπεριληφθῇ μεταξύ τῶν ὑποψηφίων καί νά μετατεθῇ εἰς τήνΛακωνίαν. Αὕτη μέν ἡ δυσμενής μετάθεσις ἐματαιώθη, ἀλλ᾽ ὁ Ἅγιος δέν παρέμεινεν εἰς τήν θέσιν του μετετέθη εἰς τήν Φθιώτιδα τό τέλος Αὐγούστου 1893.

Ἡ ἐπιτυχής δρᾶσις του εἰς τήν Εὔβοιαν μαρτυρεῖται εἰς πολλάς ἐπιστολάς, ὅπως καί εἰς τήν ἀπό 10/ 9/1893, τήν ὁποίαν ὑπογράφει καί ὁ Δήμαρχος Κύμης.

Εἰς τήν θέσιν τοῦ Ἱεροκήρυκος Φθιώτιδος δέν παρέμεινεν περισσότερον ἀπό ἕξι μῆνας. Ἐπειδή ἡ φήμη του ὡς ἀνδρός Ἁγίου καί ἐξαιρετικῶς κατηρτισμένου εἰς τά Ἐκκλησιαστικά καί Θεολογικά γράμματα ἐξηπλώθη εἰς τούς Ἐκκλησιαστικούς καί Πολιτικούς κύκλους, ἐπροτάθη ὅπως ἀναλάβῃ τήν Διεύθυνσιν τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς εἰς Ἀθήνας.

Ὁ διορισμός τοῦ Ἁγίου ἐστάλη ἀπό τό Ὑπουργεῖον Ἐκκλησιαστικῶν μέ Βασιλικόν Διάταγμα τῆς 1/3/1894.

Ἡ Ριζάρειος Ἐκκλησιαστική Σχολή εἶχε κτισθῆ ἀπό τούς ἀδελφούς Γεώργιον καί Μάνθον Ριζάρη πρός βελτίωσιν καί μόρφωσιν τοῦ Κλήρου, ὀλίγον ἔξω ἀπό τό κέντρον τῶν Ἀθηνῶν πλησίον τοῦ Νοσοκομείου «Ὁ Εὐαγγελισμός».Ἤρχισε νά λειτουργῇ τό 1844. Διευθυντής ἐκεῖ διετέλεσεν ὁ Ἅγιος ἐπί 14 συναπτά ἔτη, ἕως τό 1908. Ἡ προσφορά του ἦτο ἀνεκτίμητος καί ἀπαράμιλλος. Τό φωτεινό πέρασμά του ἄφησεν εἰς ὅσους τόν ἐγνώρισαν ἀνεξίτηλον τήν μνήμην ἑνός πραγματικοῦ διδασκάλου, σοφοῦ ἀνδρός, λογίου, πνευματικοῦ, Ἱεράρχου, Ἁγίου. Ἐφώτιζε καί διά τῶν λόγων καί διά τῶν συγγραμμάτων καί διά τοῦ βίου του.

Κατά τό πολυάσχολον διάστημα τῆς θητείας του ὡςΔιευθυντοῦ καί Καθηγητοῦ τῆς Σχολῆς συνέγραψε τόσα ἔργα, ὥστε ἐξηπλώθη ἡ φήμη του καί ὡς γονιμοτάτου Συγγραφέως. Διά τῶν θεολογικῶν καί ἐπιστημονικῶν συγγραμμάτων του κατήρτισε, πέραν ἀπό τούς μαθητάς τῆς Σχολῆς, καί τόν εὐρύτερον κύκλον τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν, οἱ ὁποῖοι τόσην ἀνάγκην εἶχον διά τά νάματα τῆς Χριστιανικῆς μορφώσεως. Ἀλλά καί αἱ ἐπελθοῦσαι γενεαί, ἀπό τότε ἕως σήμερον, σπεύδομεν εἰς τά κείμενα τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου διά προσωπικήν βοήθειαν καί παραμυθίαν, ἀλλά καί διά τάς ἀεί ἐγειρομένας ἀνάγκας τῆς ἀπολογητικῆς κατά τῶν ἀδιστάκτως ἐπανεμφανιζομένων Αἱρέσεων. Τόν Ἅγιον ὅμως δέν τόν ἥλκυον μόνον τά Ἱερατικά, Ἐκκλησιαστικά, Διδακτικά καί Διοικητικά καθήκοντα. Ἐβίωνεν ἐσωτερικῶς πάντοτε καί τό μοναχικόν του ἰδίωμα. Δέν ἦτο μόνον Ἀρχιερεύς καί Πνευματικός καί Καθηγητής καί Διευθυντής Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς.

Ἦτο καί Μοναχός κατά τό ἰδεῶδες τῆς ἀποταγῆς καί ἀπαρνήσεως τοῦ ἰδίου του θελήματος. Ἕνεκα τούτου, ἔχων εὐδοκίμως ἐργασθῆ ὅπου τό καθῆκον τόν ἐκάλεσεν καί ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ τόν ἀπέστειλεν, ὑπέβαλε τήν παραίτησίν του εἰς τό Διοικητικόν Συμβούλιον τήν 7/2/1908, εἰς ἡλικίαν 62 ἐτῶν, διά νά ἐργασθῇ τό ὑπόλοιπον τοῦ βίου του περισσότερον μοναστικά.

Καθ᾽ ὅλον τό διάστημα μετά τήν ἐκδίωξίν του ἀπό τήν Αἴγυπτον, ἤσκει καί τό μέγιστον λειτούργημα τοῦ Πνευματικοῦ Πατρός. Αὐτό τόν ἔφερεν εἰς ἐπαφήν μέ πολλά πνευματικά τέκνα τά ὁποῖα τοῦ ἐνεπιστεύθη-σαν τήν ἐπιθυμίαν των νά μονάσουν ὑπό τήν ἰδικήν του καθοδήγησιν. Οὕτω καί ὁ ἰδικός του πόθος διά τήν ἄσκησιν τῆς Μοναχικῆς πολιτείας ἔμενεν ἄσβεστος.

Δίδεται πρός τοῦτο ἡ εὐκαιρία καί ἀνεγείρει εἰς τήν Νῆσον Αἴγιναν μίαν ἐρειπωμένην τότε Μονήν τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς. Ἐγκαθιστᾶ δέ ἐκεῖ περί τάς 10 ψυχάς μοναζουσῶν, αἱ ὁποῖαι καί εἶχον εὕρει τήν τοποθεσίαν, τήν τόσον κατάλληλον διά τήν ψυχικήν καί σωματικήν ἀφιέρωσιν εἰς τόν Νυμφίον Χριστόν.

Ὁ Ἅγιος ἐγκαθιστᾶ εἰς αὐτάς καί ἠγουμένην, τήν τυφλήν Μοναχήν Ξένην, καί μέ προσωπικήν ἐργασίαν καί τήν βοήθειαν εὐλαβῶν Χριστιανῶν τῆς Νήσου Αἰγίνης ἀνοικοδομεῖ τήν Μονήν, ἀφιερώνων αὐτήν εἰς τήν Ζωαρχικήν ΑΓΙΑΝ ΤΡΙΑΔΑ. Θέτει μάλιστα καί τήν Ἱεράν Εἰκόνα Αὐτῆς ἄνωθεν τῆς Κεντρικῆς Πύλης τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ, γράφων εἰς ἐν τοιχισμένην μαρμαρίνην πλάκαν κάτωθεν αὐτῆς: «Τῇ Τρισηλίῳ ἤγειρε Θεότητι τόν Ἱερόν ἐκ βάθρων τοῦτονί Ναόν, εἰς αἴνεσιν ἀΐδιον, ὁ πάλαι Πενταπόλεως Ἀρχιερεύς Νεκτάριος. Τῇ 1ῃ Ἰανουαρίου 1906 ἐθεμελιώθη, τῇ 2ᾳ Ἰουνίου 1908 ἐγκαινιάσθη». Εἰς ἑτέραν πλάκαν τοῦ ἱδρύματος τοῦ Παρθενῶνος τῆς Μονῆς γράφει: «Τήν δ’ ἀνήγειρε Μονήν τῇ τοῦ Θεοῦ ἀρωγῇ ταῖς ὁσίαις μοναχαῖς εἰς λατρείαν ἀληθῆ τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, τοῦ τῶν πάντων ποιητοῦ, ὁ τῆς Κυρηναϊκῆς πάλαι Πενταπόλεως Ἀρχιθύτης τοῦ Θεοῦ ταπεινός Νεκτάριος. Ἤρξατο ἡ οἰκοδομία τῷ 1904 καί συνετελέσθη τω 1912».

Ὁ ἄδικος διωγμός του ἐξ Ἀλεξανδρείας καί αἱ συκοφαντίαι αἱ ὁποῖαι τόν ἠκολούθησαν, ὄχι μόνον εἰς Ἀθήνας, ὅπου δέν ἐγένετο δεκτός, καί εἰς τήν Εὔβοιαν, ἀπ’ ὅπου καί ἐξεδιώχθη, καί εἰς τήν Ριζάρειον Σχολήν, ὅπου προσεπάθησαν νά τοῦ δημιουργήσουν προβλήματα μέ ἐπιστολάς ἐκ τοῦ Πατριαρχείου, συνέχισαν καί εἰς τήν ἐν Αἰγίνῃ Ἱεράν Μονήν τῆς Ἁγίας Τριάδος. Πολέμιοί του αὐτήν τήν φοράν, ὁ τότε Μητροπολίτης Ἀθηνῶν Θεόκλητος καί ὁ κατόπιν αὐτοῦ ἀναλαβών τόν θρόνον Μελέτιος Μεταξάκης, ὁ δεδηλωμένος μασσῶνος μέ τεταραγμένον ἰδιωτικόν καί ἐκκλησιαστικόν βίον, ὅστις εἰσήγαγεν καί τό Παπικόν Νέον Ἡμερολόγιον εἰς τήν Ἑλλαδικήν Ἐκκλησίαν Σχίσας αὐτήν ἀπό τήν Μίαν, Ἁγίαν, Καθολικήν καί Ἀποστολικήν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν.

Ὁ Ἅγιος, κατά τήν περίοδον ὅπου ἦτο Διευθυντής, καί ὅποτε εἶχεν εὐκαιρίαν κατά τούς θερινούς μῆνας, ἐπεσκέπτετο τό Ἅγιον Ὄρος καί μέ συστατικάς ἐπιστολάς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Κωνσταντινοπόλεως περιήρχετο τάς Ἱεράς Μονάς καί Σκήτας καί ὡς μέλισσα ἐτρύγα τό μέλι τῶν ἀρετῶν ἀπό τούς ὁσίους πατέρας καί ἀσκητάς. Ἐπί πλέον, ἐνετρύφα καί εἰς τάς Βιβλιοθήκας τῶν Μονῶν, ἀπ’ ὅπου ἤντλησεν ἄφθονα στοιχεῖα διά τάς ἐπιστημονικάς συγγραφάς του. Εἰς τήν Ἰεράν Μονήν τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἔζησεν ἐργαζόμενος ἀόκνως τό ὑπόλοιπον τῆς ζωῆς του, μελετῶν καί ἐφαρμόζων τόν Νόμον τοῦ Κυρίου ἡμέρας καί νυκτός, ἕως τήν 8ην πρός 9ην Νοεμβρίου τοῦ 1920, ὅτε ἀσθενής ὤν, παρέδωκε τήν μακα-ρίαν αὐτοῦ ψυχήν εἰς χεῖρας Θεοῦ Ζῶντος, τόν ὁποῖον τοσοῦτον ἠγάπησεν καί ἐπόθησεν, τοσοῦτον ἐλάτρευσε καί ὑπηρέτησεν, ὥστε προθύμως τήν ζωήν του ἀφιέρωσεν εἰς τό ποιεῖν τό Πανάγιον Θέλημά Του.

Ἡ ὁσία κοίμησίς του ἔγινεν εἰς τό ἐν Ἀθήναις Νοσοκομεῖον Ἀρεταίειον, ὅπου καί ὁ θάλαμος εἰς ὅν ἐνοσηλεύθη καί ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ, διατηρεῖται ὡς Προσκυνητάριον ἕως σήμερον, διά νά λαμβάνουν παρηγορίαν ψυχῆς καί σώματος οἱ ἀσθενεῖς, τῇ πρεσβείᾳ τοῦ Ἁγίου. Πειρασμούς ὁ Ἅγιος εἶχεν καθ’ ὅλην τήν διάρκειαν τῆς ζωῆς του, ἀκόμη καί εἰς τό Μοναστήριόν του εἰς τήν Αἴγιναν.

 Ἀλλά καί ἀργότερον, μετά θάνατον, ἀπό κάποιαν Μοναχήν Μαγδαληνήν τῆς Κοζάνης, ὁποία τόν ἐκατηγόρησεν ὡς Αἱρετικόν, Εἰκονομάχον, Λατινόφρονα καί Οἰκουμενιστήν, διαστρεβλώνουσα κατά Χιλιαστικήν μέθοδον τά συγγράμματα τοῦ Ἁγίου. Ἀλλά «πρός κέντρα ἐλάκτιζεν», διότι λαμπρότερον τόν Ἅγιον ἀνέδειξεν.

Μετά τήν κοίμησιν τοῦ Ἁγίου καί ἔπειτα ἀπό τρία ἔτη, ἐγένετο ἐκταφή τοῦ τιμίου του Σκηνώματος καί τοῦ θαύματος! Εὑρέθη τοῦτο ἀδιάφθορον, ἀναλλοίωτον, ὡς μηδέποτε ἐνταφιασθέν καί εὐωδιάζον.

Εὑρισκόμενοι πρό τοῦ παραδόξου αὐτοῦ θαύματος, ἐνεταφίασαν τοῦτο καί πάλιν, ἀλλά παραδόξως διετηρεῖτο τοῦτο ἐν ἀφθαρσίᾳ διά πολλά συνεχόμενα ἔτη μυροβλύζον καί θαυματουργόν ποικιλοτρόπως. « Θεός δοξάζει τούς ἀντιδοξάζοντας Αὐτόν».

Ἐσυκοφαντήθη Ἅγιος, ἐκατηγορήθη, ἐδιώχθη, ἔζησε ἐν πικρίᾳ πολλῇ διά τάς ἀδικίας τάς γενομένας ἐναντίον του, διατρίβων ἐξόριστος ἐν πτωχείᾳ καί στερήσει. Γράφει τό 1903 εἰς ἐπιστολήν του πρός τόν Οἰκουμενικόν Πατριάρχην Ἰωακείμ Γ΄:

«ὡς ἔχουσι τά κατ’ ἐμέ, εὐρίσκομαι ἀπολελυμένος εἰς οὐδεμίαν τῶν Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν ἀνήκων . . .εἰς τά Ἐκκλησιαστικά χρονικά ἄγνωστον τοιοῦτον γεγονός…» Οὐδέποτε, παιδιόθεν, ἔλαβεν ἐν τῇ ζωῇ ταύτῃ ἄνεσιν καί παραμυθίαν. Ἐδιώχθη εἰς τοῦτον τόν βίον διά νά εὕρῃ ἀνάπαυσιν καί καταξίωσιν εἰς τήν αἰωνίαν ζωήν, κατά τό, «Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστίν ἡ Βασιλεία των Οὐρανῶν» (Ματθ. Ε´ 10).

 

Θεός διά ποικίλων θαυμάτων καί θεοσημειῶν, τόσον ἐν ζωῇ εὑρισκομένου τοῦ ὁσίου ὅσον καί μετά θάνατον, ἐλάμπρυνεν καί ἐδόξασεν τόν θεράποντα Αὐτοῦ Ἀρχιερέαν Νεκτάριον τόν Πενταπόλεως καί ἀνέδειξεν αὐτόν Ἅγιον θαυμαστόν ἐν Ἁγίοις.

Ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν μνήμην του ὡς Ἁγίου τήν ἡμέραν τῆς ὁσίας κοιμήσεώς του, τήν 9ην Νοεμβρίου.

Ἀξίζει νά σημειωθῇ ἐδῶ ὅτι ὁ Ἅγιος Νεκτάριος, δι᾽ Ἐνταλτηρίου Γράμματος, ἀνέθεσεν εἰς τόν τότε Ἱερομόναχον Ματθαῖον Καρπαθάκην, τόν μετέπειτα Ἀρχιεπίσκοπον Γ.Ο.Χ. Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος, τό λειτούργημα τῆς Πνευματικῆς Πατρότητος. Τό κείμενον τοῦ Γράμματος, τοῦ ὁποίου φωτοτυπία ὑπάρχει εἰς τήν σελίδα 3 τοῦ παρόντος, ἔχει ὡς ἑξῆς:

ΓΡΑΜΜΑ ΕΝΤΑΛΤΗΡΙΟΝ

Ἡ ταπεινότης ἡμῶν ἀνατίθησί σοι τῷ εὐλαβεστάτῳ Ἱερομονάχῳ Ματθαίῳ, τό λειτούργημα τῆς Πνευματικῆς Πατρότητος · ὅθεν ὀφείλης ἀναδέχεσθαι τούς λογισμούς, καί τάς πράξεις καί τά ποικίλα πάθη πάντων τῶν εἰς ἐξομολόγησιν προσερχομένων σοι καί οἰκονομεῖν τήν μετάνοιαν καί τήν σωτηρίαν αὐτῶν, ἀναλόγως κατά τήν ἑκάστου δύναμιν, καί τάς τῶν ἁμαρτημάτων διαφοράς · δήσεις γάρ ὅ δεῖ δεθεῖναι καί λύσεις ὅ δεῖ λυθεῖναι, ὡς συνεργός καί ὑπηρέτης τῆς παρά Θεοῦ δοθείσης ἡμῖν Πνευματικῆς καί Ἀποστολικῆς Χάριτος, ἐπί σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν. Δεῖ εὐλαβῶς καί Μοναχούς ἀποκείρειν τούς εἰς τοῦτο προσκαλουμένους καί μετά τῆς ὀφειλομένης κανονικῆς παρατηρήσεως τῆς τε ἄλλης καί τοῦ μέλλοντος πνευματικῶς ἀναδέχεσθαι τόν ἀποκειρόμενον. Τούς δέ πρός τό τῆς ἱερωσύνης ἀξίωμα ἀναγομένους οὕτως ἐξετάζειν ὀφείλεις, καί τά κατ’ αὐτούς διερευνᾶσθαι πάντ’ ἀκριβῶς, ὡς ὁ Ἀποστολικός καί Κανονικός ἀπαιτεῖ λόγος  ἵνα μή διά ραθυμίαν, ἤ συναρπαγήντινα, λάθῃς σεαυτόν, ἀλλοτρίαις κοινωνῶν ἁμαρτίαις, κατά τόν θεῖον εἰπεῖν Ἀπόστολον.

Ἐπί τούτῳ καί τό παρόν Ἐνταλτήριον Γράμμα, γεγονός παρά τῆς ἡμῶν ταπεινότητος, ἐπεδόθη σοι δι’ ἀσφάλειαν.

Ἐν Μηνί Ἀπριλίῳ 1910, Αἴγινα,

† Ὁ Πενταπόλεως Νεκτάριος».

Ἐκτός τοῦ Ἐνταλτηρίου Γράμματος, ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἐνεχείρησεν τῷ Ἱερομονάχῳ Ματθαίῳ Ἱερόν Ἐπιγονάτιον, ἐνδεικτικόν τοῦ Πνευματικοῦ Ἐξομολόγου, τό ὁποῖον σώζεται εἰς τήν Ἱεράν Γυναικείαν Μονήν Παναγίας Πευκοβουνοϊατρίσσης, Κερατέας.

Ὁ δέ Ἀρχιμανδρίτης καί κατόπιν Βρεσθένης Ματθαῖος, ἀγαπῶν, σεβόμενος, εὐλαβούμενος καί τιμῶν τόν Ἅγιον Νεκτάριον, ὡς ὄντως Ἅγιον τοῦ Θεοῦ, συνέθεσεν Μεγαλυνάριον τό ὁποῖον ἐψάλλετο ὑπό τῆς Μοναστικῆς ἀδελφότητος καθημερινῶς εἰς τάς Ἱεράς Παρακλήσεις, ἔχον οὕτω: «Ποιμενάρχα, Ἅγιε Θαυμαστέ, ὡς φρουρός ἐδείχθης τῶν Παρθένων θαυματουργός, Νεκτάριε δέ Θεῖε, Μονήν μας Παρθενῶνα, σῶζε ἡμᾶς καί πάντας ἀεί περίσωζε». Συμπεριλαμβάνεται δέ τοῦτο εἰς ἅπαντα τά Ἱερά Προσευχητάρια τά ἐκδοθέντα ὑπ᾽ αὐτοῦ καί τῆς Μονῆς του, ἤδη ἀπό τό ἔτος 1934.

Ἡ Ἱερά ἡμῶν Σύνοδος, εἰς ἀντίκρουσιν τῆς ἁγιομαχίας τῆς Μον. Μαγδαληνῆς Κοζάνης, διεκήρυξεν μέ Δήλωσιν εἰς τόν «ΚΓΟ» ( Ἰαν. 1976 καί Ἰαν. 1977) ὅτι, «τόν νεοφανῆ Ἅγιον Νεκτάριον Αἰγίνης πιστεύομεν καί προσκυνοῦμεν καί τιμῶμεν ἀπό δεκαετηρίδων πολλῶν ».

Ὁ παρών χῶρος δέν ἐπιτρέπει ἐκτενεστέραν ἀναφοράν εἰς λεπτομερείας τῆς ζωῆς του, ἀλλ᾽ ὁ ἀναγνώστης δύναται νά εὕρῃ αὐτάς καταγεγραμμένας εἰς ἑκατοντάδας βιβλίων. Ἀρκετά ἐξ αὐτῶν ἀναφέρονται εἰς τήν ἐπισυναπτομένην Βιβλιογραφίαν. Τά δέ κυριώτερα ἐκ τῶν συγγραμμάτων του καταχωροῦνται κατωτέρω εἰς τό Συγγραφικόν Ἔργον τοῦ Ἁγίου.

Ἅγιε τοῦ Θεοῦ Νεκτάριε, πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν.